Gözün Açık Çıkmış – The Lovely Bones

Peter Jackson’ın filmlerindeki en belirgin paylaşılan öge, kule ya da gökdelen imgesi olsa gerek. Aslında bir ara Bülent Somay, “The Lord of the Rings”teki sevmediği az sayıda görselleştirmeden birinin, Sauron’un gözünün bir kulenin tepesine yerleştirilmesi olduğunu söylemişti. Ama eğer Peter Jackson bu imgede bu kadar ısrarcıysa, belki de olası güdüleyenlerinin neler olabileceğini tekrar düşünmek gerekiyordur. Çünkü Peter Jackson bu imgeyi hem “King Kong”daki Empire State Binası sahnesinde, hem de “The Lovely Bones”daki deniz feneri planlarıyla tekrarlıyor.

“The Lovely Bones” biriktirmekle ilgili bir film. Film boyunca pek çok koleksiyonculuk eylemine tanık oluyorsunuz. Susie’nin (Saoirse Ronan) babası şişede gemi yapıp biriktiriyor. Katili George Harvey (Stanley Tucci) aynı şeyi model evlerle yapıyor. Anneannesi Lynn (Susan Sarandon) makyaj malzemelerini bir bavulda taşıyor. Susie’de fotoğraflarını iki aşamada biriktiriyor. Ona verilen fotoğraf makinesinin yanında verilen filmleri kısa sürede bitirip bir kutuda topluyor. Ardından da bu fotoğraflar, ayda bir tane olmak üzere tab edilerek geri dönüyor. Bir anlamda Susie’nin yaşamı, ölümünden sonra kataloglanıyor.

Bu noktada Türkçe’yle İngilizce’nin bir farkından söz etmek filmi anlamlandırmamıza yardımcı olacak. İngilizce’de “collect” kelimesi hem biriktirmek, hem de delil toplamak gibi durumlarda toplamak, elde etmek anlamına geliyor. Yani hem polislerin Susie’nin ölümüne dair delil toplama çabaları, hem Susie’nin kızkardeşi Lindsey’in (Rose McIver), George Harvey’in evine girip delil araması, hem de Salmon ailesinin Susie’nin bir kasadaki kalıntılarına ulaşma isteği birer “collect” etme çabası. Türkçe’yle İngilizce arasındaki lugat farklılıklarından biri de “expose” kelimesinde ortaya çıkıyor. Bu kelime İngilizce’de hem maruz bırakma ve bununla ilişkili olarak film pozlama, hem de ifşa etme anlamlarına geliyor.

Peter Jackson’ın “The Lovely Bones”daki tavrına çok benzer bir tavrı, David Fincher “The Curious Case of Benjamin Button” filminde tercih etmişti. Her iki yönetmen de gümüş nitrata elveda filmlerini bir ölümü kabulleniş öyküsüyle çekmiş. David Fincher, gittikçe gençleşen bir adamın öyküsünü kronolojik düzlemde, tersten çalışan bir analog saatle koşutlayarak, kimyasal film formatını, analog saatin yerini dijital saatin aldığı iki binlerin başında bırakırken aynı zamanda şunu diyor. Söz konusu sinemaysa, olgunluk çevikliktir. Peter Jackson’da bir ailenin, kızlarının ölümünü kabullenme sürecini anlatırken, hem babanın kızına vedasını aşama aşama tab edilen filmlerle koşullayarak, hem de filmin seçili görsel efekt planlarını RED ONE dijital kamerayla çekerek, filme elveda diyor.

Nişanyan Etimolojik Sözlük’e göre “camera” kelimesi Latince’de oda anlamına geliyor. “The Lovely Bones”da fazlasıyla yer alan ev, oda ve kutu metaforları kelimenin bu anlamıyla birlikte düşünülmeye müsait. Susie’nin annesi (Rachel Weisz), yıllarca bekledikten sonra, Susie’nin odasını açmayı, ve perdeleri aralayıp odaya ışık almayı, onu pozlamayı göze alıyor. Yani babanın, filmlerin tab edilişini aceleye getirmeyip, gerçeğin “expose” oluşunu geciktirmesi gibi, kendi yüzleşmesini geciktiriyor. Zaten kameraya görüntü pozlama eylemi de bir nevi toplama, biriktirme işlemidir. Susie’nin güzelim kemiklerinin bulunduğu kasa, tab edilmeyi bekleyen film dolu kutu, yer altındaki çocuk odası, George Harvey’nin bodrumu, aslında tümüyle ifşa edilmeyi bekleyen, ev, oda ve kutulardır diyebiliriz. Böyle düşününce Sauron’un gözü ile deniz feneri de anlamlanıyor. Çünkü her ikisi de birer gözlem gereci de olan ışık kaynakları, birer ters camera obscura.

Son olarak, sözünü ettiğim kule – gökdelen imgesine dair fikir vermek için birkaç bağlantı.

http://www.imdb.com/media/rm245207552/tt0167260

http://www.imdb.com/media/rm2628817408/tt0360717

http://www.imdb.com/media/rm2674822656/tt0380510

http://www.imdb.com/media/rm4229402112/tt0380510

About Rafızi


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: