In Space No One Can Hear You Cum – Gravity

İki yıl önceki Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde gösterilen “Isztambul”da, kocasını kaptırınca kendisini dine verip hac yolculuğuna çıkan bir kadını izlemiştik. “Gravity”de de kızını kaybedince yine kendisini dine verip bu sefer üç boyutlu bir hac yolculuğuna çıkan Ryan Stone’u (Sandra Bullock) izliyoruz.

Film Birleşik Devletler’in Hubble uzay teleskobu ve ona yanaşmış Explorer uzay mekiği üzerinde başlıyor. Bu habitatı yitiren Ryan Stone ve Matt Kowalski (George Clooney), Uluslararası Uzay İstasyonuna gidiyor. Orada da dirlik edemeyen ve göbek kordonuna dolandığı bir an yaklaşık yüzde on beş – yirmimiz gibi ikizini yitiren Ryan, bu sefer bir Soyuz modülüyle Çinliler’in uzay istasyonuna geçiyor. Hani en temel ırkçılık karşıtı savlardan biridir. Doğmadan önce hangi millete mensup olacağımıza karar veremeyiz. Ryan da şansını uzayda mekan tutmuş tüm milletlere ait birer yapıda deniyor. Tabi ki Ryan’ın istasyondan istasyona yaptığı sıçramalarla resmedilen sadece milli değil, aynı zamanda dini bir skala. Çin istasyonunun modülünde gördüğümüz Buda biblosu, Çinliler’e yapılmış sevimli bir atıf değil, kızının ölümünden beri yolda olduğunu söyleyen Ryan’ın hac yolculuğunun, uzun yürüyüşünün duraklarından biri.

Ve Ryan’ın arkasında bırakırken parçalamadığı uzay istasyonu ya da aracı yok. Değdiği her dokuyu yıkıyor, çözüyor. Çok acemi, direktiflere uymada gecikiyor, panikliyor, şaşıyor, bebek daha. Zaten “Gravity”deki gebelik ve doğum eğretilemesi kısa zamanda her ortamda konuşulur oldu. Bu açıdan biraz kör göze parmak bile denebilir. Daha ince okumalar kaba hatlı olanların altına gizlenir. Belki buradaki kaba sabalıklar da Alfonso Cuaron’un aptala yatmalarıdır. Çünkü dediğim gibi, olay sadece bir doğum travması değil, anlatımın ırk ve din tabanlı bir damarı da var.

Yine de gebelik metaforunun göründüğü noktaları saptayalım. Öncelikle Ryan’ın mekikten kopan koldan kemerini çözerek kurtulma çabası, daha önce “Prometheus” yazımda “Alien”dan söz ederken değindiğim, Ripley’in, göbek kordonuyla bağlı olduğu gemiye dönmeye çalışan xenomorph’u üzerine yaşam boşaltarak kovması sahnesiyle çok akraba. Orada dölünden ayrılmakta kararlı, güçlü bir anne, buradaysa yaşamını sürdürmek için korunaklı ana kucağından ayrılması gerektiğini bilen bir kız var. Göbek kordonuna dolanma anından söz etmiştim. Uzay istasyonuna giren Ryan, astronot kıyafetini çıkarttıktan sonra kısa bir süre rahim pozisyonu alıyor. Uzay istasyonundan ayrıldıktan sonra Soyuz’da yakıt olmadığını anlayan Ryan’ın etrafı tekmelemesi, hem doğmamış bebeğin annesinin karnını tekmelemesini, hem de meme verilmeyen bebeğin açlıktan ağlamasını andırıyor. Ayrıca Ryan prezervatif çağrışımı yapacak bir astronot kıyafeti -ki bu kıyafetin aynı zamanda bir kundak olmaması için hiçbir neden yok- içinde ve döllediği her uzay aracı kısa sürede parçalanıyor. Bunlar da çok kontraseptif çağrışımlar. Ryan’ın istemediği doğmak mı yoksa doğurmak mı, bu çok açık edilmiyor. Kıyıya çıkan Ryan ayağa kalkıyor ve perişan halde, titreyen bacaklarla ve karşısına çıkacak ilk insana tecavüz mağduru olduğunu düşündürecek yarı çıplaklıkla kameradan uzaklaşıyor. Yani film boyunca karşımıza çıkarılan onca doğum kontrol çağrıştırması bir dölüne yabancılaşan anne metaforuna çalışıyor da olabilir.

Bu nedenle bence filmdeki en çarpıcı yönetmenlik kararlarından biri olan, açılıştaki harika plan sekans da cinsel anlamlara çalışıyor. “Children of Men”in yönetmeninin bir plan sekansı anlatımsal olmayan amaçlarla çekmiş olabileceğine inanmak zaten saflık olur. Bu blogdaki ilk yazılarımdan biri olan “Children of Men” eleştirisinde o filmdeki uzun plan sekansların içerisi – dışarısı ayrımının altını çizerek bir “buyur etme” arzusunu betimlediğini söylemişim. Sürekli kamera hareketi ufak bir farkla burada da benzer bir anlam kazanıyor. Oradaki buyur etme ya da etmeme kararı, burada içine alma ya da almama halini alıyor.

Son tahlilde “Gravity”, “Children of Men” kadar incelikli bir anlatım değil, ama hala bir anlatım. Biz neler gördük.

About Rafızi


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: